آزمایش‌های مهم و پرکاربرد در تغذیه و رژیم‌درمانی

فریتین ذخایر آهن بدن را نشان می‌دهد و در بررسی کمبود آهن کاربرد دارد. ویتامین B12 و فولات بیشتر در بعضی کم‌خونی‌ها، مشکلات عصبی یا اختلال جذب مواد غذایی مطرح می‌شوند. ویتامین D3 نیز بیشتر با سلامت استخوان، دریافت ناکافی و بعضی شرایط تغذیه‌ای ارتباط دارد.

این آزمایش‌ها جای یکدیگر را نمی‌گیرند. انتخاب مکمل یا مقدار مصرف آن باید بر اساس نتیجه آزمایش، علائم، رژیم غذایی و نظر پزشک یا متخصص تغذیه انجام شود.

خیر. نتیجه انسولین باید همراه با قند خون، وضعیت ناشتایی، وزن، داروهای مصرفی، سابقه خانوادگی و شرایط پزشکی فرد بررسی شود. یک عدد به‌تنهایی نمی‌تواند علت افزایش وزن یا وضعیت متابولیک فرد را مشخص کند.

در بعضی افراد، متخصص یا پزشک ممکن است انسولین را همراه با FPG، HbA1c یا تست تحمل گلوکز بررسی کند تا ارزیابی کامل‌تری انجام شود.

قند خون ناشتا وضعیت قند را در همان زمان نمونه‌گیری نشان می‌دهد. HbA1c تصویری از میانگین قند خون در ماه‌های اخیر می‌دهد و تست تحمل گلوکز، پاسخ بدن به دریافت مقدار مشخصی گلوکز را بررسی می‌کند.

این آزمایش‌ها کاملاً جای هم را نمی‌گیرند. پزشک بر اساس شرایط فرد، سابقه دیابت، بارداری، علائم و نتایج قبلی، مناسب‌ترین گزینه را انتخاب می‌کند.

نه همیشه. تغییر وزن علت‌های متعددی دارد؛ از دریافت و مصرف انرژی و الگوی خواب گرفته تا داروها، استرس، بیماری‌های مزمن و تغییرات فعالیت بدنی. آزمایش TSH و T4 بیشتر زمانی مطرح می‌شود که علائم دیگری نیز احتمال اختلال تیروئید را تقویت کنند.

تفسیر نتیجه تیروئید باید با علائم، سابقه بیماری و نظر پزشک انجام شود. استفاده خودسرانه از دارو یا مکمل‌های مرتبط با تیروئید می‌تواند خطرناک باشد.

در نفخ، اسهال یا یبوست طول‌کشیده، درد شکم، کاهش وزن، کم‌خونی یا رشد ناکافی، ممکن است آزمایش آنتی‌بادی‌های سلیاک و IgA مطرح شود. در مواردی که علائم روده‌ای شدیدتر یا طول‌کشیده هستند، کالپروتکتین یا بررسی هلیکوباکتر پیلوری نیز ممکن است با نظر پزشک انجام شود.

پیش از انجام آزمایش سلیاک، نباید بدون نظر پزشک رژیم بدون گلوتن را شروع کنید؛ زیرا حذف گلوتن می‌تواند نتیجه آزمایش را تغییر دهد و مسیر تشخیص را دشوار کند.

آلبومین به‌تنهایی معیار دقیقی برای سنجش دریافت پروتئین یا تشخیص سوءتغذیه نیست. این شاخص می‌تواند تحت تأثیر التهاب، بیماری‌های کبدی و کلیوی، عفونت و بعضی شرایط دیگر قرار بگیرد.

برای ارزیابی وضعیت تغذیه، متخصص معمولاً مجموعه‌ای از اطلاعات مانند تغییرات وزن، اشتها، مقدار غذا، قدرت عضلانی، بیماری‌های زمینه‌ای و آزمایش‌های مناسب را بررسی می‌کند.

برای افراد مبتلا به بیماری کلیه، کبد، دیابت، فشار خون بالا یا کسانی که داروهای خاص مصرف می‌کنند، تنظیم رژیم غذایی باید با توجه به وضعیت اندام‌ها و الکترولیت‌هایی مانند سدیم، پتاسیم و منیزیم انجام شود. این نتایج می‌توانند در تعیین مقدار مناسب بعضی مواد غذایی و مایعات مؤثر باشند.

در رژیم‌های بسیار محدود، استفراغ یا اسهال طول‌کشیده، کم‌آبی و کاهش شدید دریافت غذا نیز ممکن است تعادل مواد معدنی بدن به‌هم بخورد. در این شرایط، برنامه غذایی باید با احتیاط و زیر نظر پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم شود.

برای آزمایش‌هایی مانند FPG، انسولین و GTT معمولاً ناشتایی لازم است. برای بسیاری از آزمایش‌های ویتامین و مواد معدنی ممکن است ناشتایی لازم نباشد، اما بهتر است هنگام پذیرش اعلام کنید چه مکمل‌ها و داروهایی مصرف می‌کنید.

داروهای تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید. درباره زمان مصرف مکمل‌ها یا داروهای خاص پیش از نمونه‌گیری، از پزشک یا آزمایشگاه راهنمایی بگیرید.

برای بسیاری از آزمایش‌های خونی این صفحه، نمونه‌گیری در منزل یا محل کار و در شرایط مناسب امکان‌پذیر است. این خدمت می‌تواند برای سالمندان، افراد دارای محدودیت حرکتی، کارکنان یا کسانی که رفت‌وآمد برایشان دشوار است، مناسب باشد.

بعضی آزمایش‌ها مانند GTT یا نمونه‌های مدفوع و ادرار، شرایط خاصی دارند و بهتر است پیش از ثبت درخواست با آزمایشگاه هماهنگی انجام شود.

جواب آزمایش‌های انجام‌شده در آزمایشگاه نانو از طریق بخش دریافت جواب آنلاین در وب‌سایت آزمایشگاه قابل مشاهده است. می‌توانید نسخه چاپی یا تصویر نتیجه را برای ویزیت بعدی نزد پزشک یا متخصص تغذیه همراه داشته باشید.

به‌ویژه در پیگیری دیابت، کمبودهای تغذیه‌ای، بیماری کلیه یا کاهش وزن، مقایسه نتایج در طول زمان معمولاً از تفسیر یک نتیجه منفرد مهم‌تر است.