آزمایش‌های مهم و پرکاربرد در تخصص کودکان (اطفال)

این تست‌ها سرنخ می‌دهند، اما پاسخ قطعی و مستقل نیستند. CBC می‌تواند تغییرات گلبول‌های سفید را نشان دهد، CRP شدت نسبی التهاب را منعکس می‌کند و PCT در بعضی عفونت‌های باکتریایی شدیدتر کمک بیشتری دارد؛ با این حال، هر کدام ممکن است در شرایط گوناگون تغییر کنند.

تصمیم درباره مصرف یا قطع آنتی‌بیوتیک باید بر اساس مجموعه اطلاعات انجام شود: سن کودک، معاینه، روند تب، وضعیت تنفس، محل احتمالی عفونت و در صورت نیاز کشت یا تصویربرداری. یک نتیجه آزمایش نباید به‌تنهایی مبنای شروع خودسرانه آنتی‌بیوتیک باشد.

پیش از هر چیز، پزشک نمودار رشد، وزن هنگام تولد، الگوی تغذیه، سابقه خانوادگی قد، بیماری‌های قبلی و روند رشد در ماه‌ها یا سال‌های گذشته را بررسی می‌کند. یک کودک کوتاه‌قد الزاماً بیمار نیست؛ گاهی الگوی رشد خانوادگی یا تأخیر سرشتی مطرح است.
وقتی نشانه‌ای از رشد ناکافی وجود داشته باشد، پزشک ممکن است CBC، فریتین، تیروئید، ویتامین D، آنتی‌بادی‌های سلیاک، قند خون یا در موارد انتخابی GH و IGF-1 را تجویز کند. انتخاب تست به شکل منحنی رشد و علائم همراه کودک وابسته است.

فریتین بیشتر ذخایر آهن بدن را نشان می‌دهد و در بررسی کمبود آهن کاربرد دارد. الکتروفورز هموگلوبین می‌تواند در بررسی تالاسمی و بعضی اختلالات ارثی هموگلوبین کمک کند. G6PD نیز برای ارزیابی یک نقص آنزیمی مطرح می‌شود که در شرایط خاص ممکن است باعث تخریب گلبول‌های قرمز شود.
بنابراین همه کم‌خونی‌ها درمان یکسان ندارند. مصرف خودسرانه آهن، بدون روشن‌شدن علت، همیشه تصمیم درستی نیست؛ پزشک نتیجه CBC و سابقه خانوادگی را در کنار این بررسی‌ها می‌خواند.

اسهال طول‌کشیده تنها علامت سلیاک نیست. نفخ، یبوست مزمن، درد شکم، رشد ناکافی، کاهش وزن، کم‌خونی، خستگی یا حتی بعضی مشکلات پوستی می‌توانند پزشک را به بررسی این بیماری هدایت کنند.

نکته مهم این است که کودک پیش از انجام تست سلیاک نباید بدون نظر پزشک رژیم بدون گلوتن را شروع کند؛ محدودکردن گلوتن ممکن است نتیجه آزمایش را تغییر دهد و مسیر تشخیص را دشوار کند.

خیر. کودکان، به‌ویژه در سال‌های شروع مهدکودک و مدرسه، ممکن است چند بار در سال دچار عفونت ویروسی تنفسی شوند. تماس نزدیک با هم‌سالان، فصل بیماری‌ها و حضور خواهر یا برادر مدرسه‌ای می‌تواند تعداد سرماخوردگی‌ها را افزایش دهد.

اما وقتی عفونت‌ها بسیار شدید، غیرمعمول، طولانی، نیازمند بستری، همراه با رشد ناکافی یا تکرارشونده در یک محل باشند، پزشک ممکن است آزمایش‌هایی مانند IgG، IgA و IgM را تجویز کند. نتیجه این تست‌ها فقط بخشی از بررسی ایمنی است و به‌تنهایی تشخیص قطعی نمی‌دهد.

نه همیشه. یک تست مثبت نشان می‌دهد سیستم ایمنی کودک نسبت به یک ماده حساس شده است، اما ارزش واقعی آن زمانی روشن می‌شود که با علائم او هماهنگ باشد. برای مثال، حساسیت به گرده گیاهان در آزمایش، زمانی مهم‌تر است که کودک در فصل مشخصی عطسه، آبریزش بینی یا خس‌خس سینه داشته باشد.

پرهیز غذایی سخت یا حذف چندین ماده از رژیم کودک فقط بر پایه یک جواب آزمایش، بدون نظر پزشک، می‌تواند به تغذیه و رشد او آسیب بزند. در موارد لازم، پزشک یا فوق‌تخصص آلرژی نتیجه را کنار شرح حال و معاینه بررسی می‌کند.

کودکانی که در معرض رنگ‌های قدیمی، گردوغبار ساختمانی، خاک آلوده، بعضی وسایل یا مواد شغلی والدین و منابع احتمالی سرب قرار دارند، ممکن است نیاز به آزمایش سرب خون داشته باشند. مسمومیت با سرب همیشه با علامت واضح همراه نیست؛ به همین دلیل سابقه محیط زندگی و تماس‌ها اهمیت دارد.

پزشک اطفال با توجه به سن کودک، شرایط خانه، علائم احتمالی، رشد و سابقه تماس تصمیم می‌گیرد که این بررسی لازم است یا نه. در صورت بالا بودن نتیجه، مسیر پیگیری شامل شناسایی منبع تماس و ارزیابی پزشکی خواهد بود.

بخش زیادی از آزمایش‌های خونی اطفال، مانند CBC، فریتین، ویتامین‌ها، تیروئید، قند خون، تست‌های آلرژی و بعضی بررسی‌های ایمنی، در شرایط مناسب امکان نمونه‌گیری در خانه یا محل کار دارند. این روش می‌تواند برای کودکانی که از محیط درمانی می‌ترسند یا رفت‌وآمد برای خانواده دشوار است، کمک‌کننده باشد.

با این حال، همه تست‌ها شرایط یکسانی ندارند. کشت ادرار، کشت گلو، نمونه مدفوع، نمونه تنفسی برای بررسی سل یا نمونه‌گیری در کودک بدحال، باید مطابق دستور پزشک و راهنمای آزمایشگاه انجام شود. برای کودک نوزاد، تب‌دار یا بی‌حال، اولویت با ارزیابی حضوری است.

بسیاری از جواب‌ها در سایت آزمایشگاه نانو ارومیه قابل مشاهده هستند. برای ویزیت، نتیجه را مشاهده کنید و نسخه چاپی یا تصویر واضح آن را همراه داشته باشید. در کودکان، ثبت تاریخ آزمایش، سن کودک، وزن، قد، داروهای مصرفی و زمان شروع علائم می‌تواند به تفسیر دقیق‌تر کمک کند.

در پیگیری کم‌خونی، رشد، تیروئید، دیابت یا بیماری‌های مزمن، روند تغییرات از یک نتیجه تنها مهم‌تر است. جواب‌های قبلی را نگه دارید تا پزشک بتواند تغییرات را در طول زمان مقایسه کند.

مشکل تنفس، کبودی لب‌ها، بی‌حالی شدید، تشنج، کاهش هوشیاری، گریه غیرقابل آرام‌شدن، تب در نوزاد، خشکی شدید دهان و کاهش واضح ادرار، استفراغ سبز یا خونی، خون در مدفوع، گردن سفت، بثورات پوستی همراه با بدحالی یا درد شدید شکم، نیازمند ارزیابی سریع هستند.

در این شرایط، نمونه‌گیری در خانه یا منتظرماندن برای جواب آزمایش مسیر مناسبی نیست. کودک باید در اسرع وقت توسط پزشک یا مرکز درمانی ارزیابی شود.