خارش و کلستاز درون کبدی بارداری

خارش پوست، رویدادی شایع در دوران بارداری است. چنین تصور می‌شود که به خاطر افزایش میزان برخی مواد شیمیایی خاص در خون مانند هورمون‌ها، شخص دچار خارش پوست می‌شود.

با گذشت زمان و هر چه به پایان ۹ ماه نزدیک‌تر می‌شویم، با بزرگ‌تر شدن شکم، پوست آن نیز کشیده شده و همین امر باعث بروز احساس خارش می‌شود.

با این حال باید توجه داشته که خارش پوست می‌تواند نشانۀ نوعی بیماری کبدی به نام کلستاز درون کبدی بارداری (ICP) باشد.

این بیماری نیازمند دریافت مراقبت‌های پزشکی است. کلستاز درون کبدی، ۱ نفر از هر ۱۴۰ مادر باردار در انگلستان را درگیر می‌کند.

سایر علائم ICP عبارتند از:

  • list-items
    تیره‌بودن رنگ ادرار
  • list-items
    مدفوع بی‌رنگ
  • list-items
    کاهش اشتها
  • list-items
    حالت تهوع
  • list-items
    زردی پوست و سفیدی چشم (یرقان) که خیلی شایع نیست

علائم کلستاز درون کبدی بارداری (ICP)

اصلی‌ترین علامت این بیماری، خارش پوست است و معمولاً بدون وجود جای جوش یا هرگونه ضایعه پوستی، شخص خارش زیادی دارد. بسیاری از خانم‌های مبتلا به ICP، موارد زیر را در مورد خارش پوست گزارش کرده‌اند:

  • list-items
    خارش پوست در ناحیۀ دست‌ها و پاها شدیدتر است
  • list-items
    شب ها شدت می‌گیرد
  • به طور معمول، علائم این بیماری از حدود هفتۀ ۳۰ بارداری ظاهر می‌شوند، اما ممکن است این بیماری در اوایل هفتۀ ۸ بارداری نیز ایجاد شود.

  • naNO-ATTENTION

    توصیه می‌کنیم در صورتی که دچار خارش پوست با ویژگی‌های زیر شدید، به ماما یا پزشک عمومی مراجعه کنید:

    • خارش خفیفی که احتمالاً در شب بدتر می‌شود
    • بروز خارش در هر نقطه از بدن (ممکن است در کف دست‌ها و پاها شدیدتر باشد)

    این نوع خارش‌ها می‌توانند نشانۀ ICP باشند و بهتر است توسط پزشک معاینه شوید.

نیاز به مشاوره درمورد بارداری دارید؟

همکاران ما در آزمایشگاه نانو ارومیه با شماره تلفن‌های ۰۴۴۳۳۴۵۷۹۹۳ و ۰۴۴۳۳۴۵۷۹۹۶ و یا از طریق واتساپ با شماره ۰۹۱۴۸۰۵۲۷۲۴ منتظر دریافت سؤالات و رزرو وقت آزمایش و راهنمایی شما عزیزان هستند.

همچنین در آزمایشگاه نانو برای دریافت نتیجه آزمایش، نیازی به مراجعه حضوری نیست و در صورت درخواست، نتیجه به‌صورت الکترونیکی به تلفن همراه شما ارسال خواهد شد.

کلستاز درون کبدی بارداری

کلستاز درون کبدی بارداری (ICP)، نوعی اختلال جدی کبدی است که می‌تواند در دوران بارداری بروز یابد.

به طور معمول، اسیدهای صفراوی از کبد به روده می‌روند تا به هضم غذا کمک کنند. در صورت ابتلا به کلستاز درون کبدی، اسیدهای صفراوی در بدن تجمع می‌یابند. درمان قطعی برای کلستاز درون کبدی وجود ندارد، اما به طور معمول، بلافاصله پس از زایمان این مشکل برطرف می‌شود.

چنین به نظر می‌رسد که ICP با سابقۀ خانوادگی ارتباط دارد اما ممکن است بدون وجود هیچ‌گونه سابقۀ خانوادگی، شخص به آن مبتلا شود. این بیماری در بین خانم‌های باردار اهل جنوب آسیا مانند هند و پاکستان بیشتر دیده می‌شود و حدود ۱ مورد از هر ۷۰ تا ۸۰ مورد را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

در صورتی که در بارداری قبلی به ICP مبتلا شده باشید، شانس بالایی برای ابتلای مجدد به آن در بارداری‌های بعدی دارید.

براساس نتایج پژوهش‌های انجام‌شده، احتمال تولد نوزاد مرده یا نوزاد نارس توسط مادرانی که به کلستاز درون کبدی مبتلا هستند، بیشتر است. ممکن است به خاطر وجود ارتباط بین بیماری کلستاز درون کبدی بارداری و تولد نوزاد مرده، پزشک به شما پیشنهاد کند پس از هفته ۳۵ بارداری (با توجه به سطح اسیدهای صفراوی در خون) از روش القاء زایمان یا سزارین تحت‌نظر تیم پزشکی مجرب استفاده کنید.

خارش خفیف

پوشیدن لباس‌های گشاد به جلوگیری از بروز خارش پوست کمک می‌کند؛ چرا که این لباس‌ها، تماس کمتری با پوست داشته و به میزان کمتری، پوست را تحریک می‌کنند.

ضمناً از پوشیدن لباس‌های الیاف مصنوعی اجتناب کرده و از لباس‌هایی با الیاف طبیعی مانند پنبه استفاده کنید. چنین لباس‌هایی به هوا اجازه می‌دهند که دائماً در گردش باشد.

دوش آب سرد و استفاده از لوسیون و مرطوب‌کننده‌ها نیز ممکن است به تسکین خارش پوست کمک کند.

محصولات آرایشی‌‌وبهداشتی معطر، پوست بسیاری از افراد را تحریک می‌کنند؛ بنابراین، بهتر است از لوسیون‌ها و صابون‌های بدون عطر و اسانس استفاده کرد.

به طور معمول، خارش خفیف پوست، ضرری برای نوزاد شما ندارد؛ اما در برخی موارد می‌تواند نشان‌دهنده بیماری‌های جدی‌تر باشد؛ خصوصاً اگر در عصرها و شب‌ها بیشتر قابل‌توجه باشد.

مجدداً یادآوری می‌کنیم که در صورت بروز خارش پوست، بهتر است به ماما یا پزشک عمومی مراجعه کنید تا بررسی‌های بیشتر را انجام دهند.

تشخیص و درمان بیماری ICP

پزشک اقدام به بررسی علل احتمالی خارش پوست می‌کند و در مورد سابقه پزشکی و خانوادگی شما سوالاتی را می‌پرسد و آزمایش خون را تجویز می‌کند.

در آزمایش خون، عملکرد کبد، سطح اسیدهای صفراوی و سطح بیلی‌روبین خون ارزیابی می‌شود. آزمایش‌هایی که برای بررسی عملکرد کبد انجام می‌شوند، آزمایش‌های LFT نامیده می‌شوند.

اگر پس از آزمایش تشخیص داده شود که شما دچار ICP هستید، باید تا زمان زایمان به‌طور منظم آزمایشات LFT را انجام دهید. هیچ دستورالعمل مشخصی برای این‌که این آزمایشات چند وقت یک‌بار باید انجام شوند، وجود ندارد، اما در بیشتر مواقع، آزمایشات به صورت هفتگی انجام می‌شوند.

با انجام آزمایشات LFT، پزشک به طور کامل از شرایط شما آگاه می‌شود. در صورتی که نتیجه آزمایشات طبیعی باشد ولی خارش زیادی احساس کنید، باید این آزمایش را هر هفته یا دو هفته یک بار تکرار کنید تا همه چیز تحت‌کنترل باشد..

کرم‌ها و داروهای مورداستفاده برای ICP

استفاده از کرم‌های ضدخارش از قبیل پماد موضعی کالامین و یا aqueous cream with menthol، بی‌خطر است و می‌تواند تا حدودی خارش پوست را تسکین دهد.

برخی از داروها مانند اورسودوکسی کولیک اسید (UDCA) نیز به کاهش سطح اسیدهای صفراوی و کاهش خارش پوست کمک می‌کنند. مصرف این دارو در دوران بارداری خطری ندارد اما حتماً باید با تجویز پزشک مصرف شود.

هم‌چنین ممکن است استفاده از مکمل‌های ویتامین K به شما پیشنهاد شود؛ چرا که بیماری ICP، جذب ویتامین K در بدن را با اختلال مواجه می‌سازد و این ویتامین، برای لخته‌شدن خون مهم است.

در بیشتر موارد، تنها در صورتی مکمل ویتامین K تجویز می‌شود که شخص، مدفوع کم‌رنگ داشته باشد، مشکل لخته‌شدن خون داشته باشد و یا از ابتدای بارداری به ICP شدید مبتلا شود.

سایر مقالات مرتبط بخش بیماری های دوران بارداری

چارت مراحل بارداری

با مقالات تخصصی بارداری در کنار شما عزیزان هستیم دیگر لازم نیست نگران چیزی باشید ، مرحله به مرحله از پیش از بارداری تا حتی بعد از تولد فرزندتان شما راهنمایی ما را خواهید داشت. همکاران ما در آزمایشگاه نانو ارومیه با شماره تلفن‌های ۰۴۴۳۳۴۵۷۹۹۳ و ۰۴۴۳۳۴۵۷۹۹۶ و یا از طریق واتساپ با شماره ۰۹۱۴۸۰۵۲۷۲۴ منتظر دریافت سؤالات و رزرو وقت آزمایش و راهنمایی شما عزیزان هستند. 

در آزمایشگاه نانو برای دریافت نتیجه آزمایش، نیازی به مراجعه حضوری نیست و در صورت درخواست، نتیجه به‌صورت الکترونیکی به تلفن همراه شما ارسال خواهد شد.