آزمایش کورتیزول سرم

Cortisol

کورتیزول هورمونی است که توسط غدد آدرنال (فوق کلیه) تولید می‌شود. تولید و ترشح کورتیزول توسط ACTH (هورمون تولید شده توسط غده هیپوفیز‌) تحریک می‌شود. کورتیزول به شکستن پروتئین، گلوکز و لیپیدها، حفظ فشار خون و تنظیم سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند. گرما، سرما، عفونت، تروما، استرس، ورزش، چاقی و بیماری‌های ناتوان‌کننده، می‌توانند غلظت کورتیزول را تحت تأثیر قرار دهند. هورمون کورتیزول با یک الگوی شبانه‌روزی ترشح می‌شود؛ به‌طوری که بیشترین سطح آن بین ساعت ۶ تا ۸ صبح و مقدار متوسط و کمترین مقدار آن در نیمه‌شب است.

آزمایش‌های خون و ادرار کورتیزول، برای کمک به تشخیص سندرم کوشینگ (پرکاری آدرنال) و بیماری آدیسون (کم‌کاری آدرنال)، دو اختلال جدی آدرنال به کار می‌روند.

  • nano-p-tests-i-specs-1
    نوع نمونه قابل اندازه‌گیری:
    سرم
  • nano-p-tests-i-specs-2
    شرایط پیش از آزمایش:
    این آزمایش نیازی به ناشتا بودن و یا محدودیت خاص در رژیم غذایی ندارد.
  • nano-p-tests-i-specs-3
    زمان تقریبی اعلام نتیجه:
    یک روز
  • nano-p-tests-i-specs-4
    اسامی دیگر:
    هیدروکورتیزون, کورتیزول سرم, Cortisol Blood

علل تجویز آزمایش

برای تشخیص کم‌کاری و یا پرکاری غدد فوق‌کلیوی

دلایل احتمالی افزایش

شرایطی که موجب می‌شود تست افزایش یابد:

  • سندروم کوشینگ، برخی از سرطان‌ها، و استفاده طولانی‌مدت از کورتیکو استروئیدها
  • بیماری کبدی و یا کلیوی شدید، افسردگی، پرکاری تیروئید و چاقی
  • حاملگی و استفاده از قرص‌های ضد‌بارداری
  • پس از جراحی، بیماری، جراحت، سپسیس (عفونت منتشر در بدن)
  • درمان با تتراسایکلین
  • سوختگی‌ها
  • پر‌فشاری خون
  • پرکاری تیروئید

شرایطی که موجب می‌شود تست کاهش یابد:

  • بیماری آدیسون و یا عفونت توبرکلوزیس در غدد آدرنال
  • برخی سرطان‌ها و آسیب دیدن سر (اگر باعث آسیب دیدن غده هیپوفیز شود)
  • کم‌کاری تیروئید
  • هیپوگلیسمی (کاهش قند خون)
  • بیماری‌های کبدی
  • نکروز هیپوفیز پس از زایمان

آزمایش‌های تکمیلی

ACTH, Aldosterone

 

مراحل انجام آزمایش در آزمایشگاه نانو

عوامل احتمالی تداخل آزمایشگاهی

← تعدادی از داروها، به‌ویژه قرص‌های جلوگیری از بارداری، استروژن، اتانول، متادون، وازوپرسین، هیدروکورتیزون (شکل مصنوعی کورتیزول)، انسولین، مخدرها، رانیتیدین، وازوپرسین، پردنیزولون، اسپیرونولاکتون و … می‌توانند سطوح کورتیزول را افزایش دهند.

← برخی از هورمون‌های استروئیدی، باربیتورات‌ها، فنی‌توئین، بتامتازون، کلونیدین، دگزامتازون، کتوکونازول، لوودوپا، لیتیم، اگسازپام، تری‌میپرامین و … ممکن است سطوح کورتیزول را کاهش دهند.

← استرس و فعالیت فیزیکی شدید می‌تواند تولید کورتیزول را افزایش دهد.

← با وجود کم‌کاری نسبی هیپوفیز، ممکن است نتایج تست طبیعی باشند.

اطلاعات بیشتر

  • مقدار ناکافی کورتیزول باعث ایجاد علائم غیراختصاصی مانند کاهش وزن، ضعف عضلانی، خستگی، فشار خون پایین و درد شکمی می‌شود. گاهی اوقات کاهش تولید، در ترکیب با عامل استرس‌زا می‌تواند بحران آدرنال ایجاد کند که نیاز به توجه فوری پزشکی دارد.
  • کورتیزول بیش از حد می‌تواند باعث افزایش فشار خون، قند خون بالا، چاقی، پوست شکننده، رگه‌های بنفش بر روی شکم، ضعف عضلانی و پوکی استخوان شود. خانم‌ها ممکن است دوره قاعدگی نامنظم و افزایش موهای صورت داشته باشند. همچنین کودکان ممکن است رشد تأخیری و کوتاهیِ قد داشته باشند.
  • nano-p-tests-i-warning-1
    توجه

    کلیه اطلاعات پزشکی مطرح شده در این صفحه صرفاً جهت اطلاع‌رسانی و افزایش آگاهی مراجعان گرامی است و به‌هیچ‌عنوان به‌عنوان جایگزین تشخیص، اظهار نظر، و رژیم درمانیِ تجویز شده توسط پزشک نمی‌تواند باشد. برای کسب اطلاع از وضعیت سلامتی خود و پاسخ به سؤالات احتمالی در مورد نتیجه آزمایش‌ها، به پزشک خود مراجعه فرمایید.